In het kort
De Louis XV-stijl, ook wel rocaillestijl genoemd, is de Franse decoratieve stijl van de jaren 1730 tot 1770. U herkent hem aan de gebogen lijnen, de asymmetrische ornamentiek geïnspireerd op schelpen en planten, en de gebogen poten. Parijse stukken uit deze periode dragen vaak de stempel van hun meester, die vanaf 1743 verplicht was.
- Periode
- 1730 – 1770
- Lijnvoering
- Gebogen, gewelfd
- Ornamentiek
- Rocaille, bloemen
- Houtsoorten
- Rozenhout, violethout, notenhout
Chronologie
- 1715Dood van Lodewijk XIV. De Régence verzacht de strenge vormen van de Grand Siècle.
- 1730De rocaille-ornamentiek zet door (Meissonnier, Pineau). De Louis XV-stijl is geboren.
- 1743De stempel wordt verplicht voor de Parijse meester-menuisiers en -ebenisten.
- 1750Hoogtepunt: commodes ‘sans traverse’, bloemenmarqueterie, lakwerk uit het Verre Oosten.
- 1760Terugkeer naar de klassieke oudheid na de opgravingen in Herculaneum: begin van de Transition-stijl.
Een Louis XV-meubel herkennen: de 7 kenmerken
- S-vormig gebogen poten, eindigend in een bronzen schoentje of een krul.
- Gewelfd front en gewelfde zijkanten, ‘en arbalète’ of ‘en tombeau’.
- Geen enkele rechte lijn: gecontourneerde dwarsregels, bewogen zarges.
- Asymmetrische rocaille-ornamentiek: schelpen, bladwerk, cartouches.
- Bloemenmarqueterie of ruitmarqueterie in rozenhout en violethout.
- Vuurverguld bronzen beslag dat de rondingen benadrukt (hoekbeslag, sleutelschilden, voetschoentjes).
- Stempel en JME-keurmerk op Parijse stukken na 1743.
Régence, Louis XV, Louis XVI: een vergelijking
| Kenmerk | Régence | Louis XV | Louis XVI |
|---|---|---|---|
| Data | 1715–1730 | 1730–1770 | 1770–1790 |
| Lijnvoering | Symmetrische rondingen | Gebogen, asymmetrisch | Recht, symmetrisch |
| Poten | Gebogen, sober | Gebogen, met bronzen schoentjes | Taps toelopend, gecanneleerd |
| Ornamentiek | Centrale schelp, espagnolettes | Rocaille, bloemen | Parelsnoeren, linten, trofeeën |
De grote ebenisten van de Louis XV-periode
- Jean-François Oeben (1721–1763), ebenist van de koning, meester van het mechanische meubel.
- Bernard II Van Risenburgh (BVRB, ca. 1700–1766), virtuoos van lakwerk en bloemenmarqueterie.
- Jacques Dubois (1694–1763), lakcommodes met uitbundig bronzen beslag.
- Jean-Pierre Latz (ca. 1691–1754), uitzonderlijk bronzen beslag en marqueterie.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de data van de Louis XV-stijl?
Hoe onderscheidt u Louis XV van Louis XVI?
Is een meubel ‘in Louis XV-stijl’ antiek?
Bronnen: Pierre Kjellberg, Le Mobilier français du XVIIIe siècle, 2002 · Musée des Arts décoratifs, collecties 18e eeuw · Wallace Collection, catalogus van het Franse meubilair · Prijsobservatorium Anticaria, gegevens 2024–2026.
