Lancering: antiquairs plaatsen hun eerste stukken · Bent u antiquair?

Word handelaar
EUR €
  • Antiquairs bepalen hun prijzen in euro. Bedragen in ponden en dollars zijn indicatief, berekend tegen de koers van de Europese Centrale Bank en wekelijks bijgewerkt.
Anticaria Antiquairs & uitzonderlijke stukken
NL

De Gids · Stijlen

De Louis XV-stijl: de kunst van de ronding

Data, vormen, ornamenten en grote namen: zo herkent u een Louis XV-meubel of -object en onderscheidt u het van de verwante Régence- en Louis XVI-stijl.

Hoekkast (encoignure) in lak met vergulde bronzen beslag, Bernard II van Risenburgh (BVRB), ca. 1745–1749, voorbeeld van de Louis XV-stijl
Hoekkast (encoignure) in lak met vergulde bronzen beslag, Bernard II van Risenburgh (BVRB), ca. 1745–1749. Foto: The Metropolitan Museum of Art, publiek domein.

In het kort

De Louis XV-stijl, ook wel rocaillestijl genoemd, is de Franse decoratieve stijl van de jaren 1730 tot 1770. U herkent hem aan de gebogen lijnen, de asymmetrische ornamentiek geïnspireerd op schelpen en planten, en de gebogen poten. Parijse stukken uit deze periode dragen vaak de stempel van hun meester, die vanaf 1743 verplicht was.

Periode
1730 – 1770
Lijnvoering
Gebogen, gewelfd
Ornamentiek
Rocaille, bloemen
Houtsoorten
Rozenhout, violethout, notenhout

Chronologie

  1. 1715Dood van Lodewijk XIV. De Régence verzacht de strenge vormen van de Grand Siècle.
  2. 1730De rocaille-ornamentiek zet door (Meissonnier, Pineau). De Louis XV-stijl is geboren.
  3. 1743De stempel wordt verplicht voor de Parijse meester-menuisiers en -ebenisten.
  4. 1750Hoogtepunt: commodes ‘sans traverse’, bloemenmarqueterie, lakwerk uit het Verre Oosten.
  5. 1760Terugkeer naar de klassieke oudheid na de opgravingen in Herculaneum: begin van de Transition-stijl.

Een Louis XV-meubel herkennen: de 7 kenmerken

  1. S-vormig gebogen poten, eindigend in een bronzen schoentje of een krul.
  2. Gewelfd front en gewelfde zijkanten, ‘en arbalète’ of ‘en tombeau’.
  3. Geen enkele rechte lijn: gecontourneerde dwarsregels, bewogen zarges.
  4. Asymmetrische rocaille-ornamentiek: schelpen, bladwerk, cartouches.
  5. Bloemenmarqueterie of ruitmarqueterie in rozenhout en violethout.
  6. Vuurverguld bronzen beslag dat de rondingen benadrukt (hoekbeslag, sleutelschilden, voetschoentjes).
  7. Stempel en JME-keurmerk op Parijse stukken na 1743.

Régence, Louis XV, Louis XVI: een vergelijking

KenmerkRégenceLouis XVLouis XVI
Data1715–17301730–17701770–1790
LijnvoeringSymmetrische rondingenGebogen, asymmetrischRecht, symmetrisch
PotenGebogen, soberGebogen, met bronzen schoentjesTaps toelopend, gecanneleerd
OrnamentiekCentrale schelp, espagnolettesRocaille, bloemenParelsnoeren, linten, trofeeën

De grote ebenisten van de Louis XV-periode

Veelgestelde vragen

Wat zijn de data van de Louis XV-stijl?
De Louis XV-stijl bloeit van circa 1730 tot 1770. Hij volgt op de Régencestijl (1715–1730) en gaat vooraf aan de Transitionstijl (1760–1775) en vervolgens aan Louis XVI.
Hoe onderscheidt u Louis XV van Louis XVI?
Louis XV geeft de voorkeur aan de welving: cabriolepoten, gewelfde fronten, asymmetrisch rocaille-ornament. Louis XVI keert terug naar de rechte lijn naar antiek voorbeeld: taps toelopende, gecanneleerde poten, parelranden en hartbladfriezen, symmetrie.
Is een meubel ‘in Louis XV-stijl’ antiek?
Niet per se. ‘In Louis XV-stijl’ duidt op een kopie of herinterpretatie, vaak uit de 19e eeuw. ‘Uit de periode Louis XV’ duidt op een stuk dat tussen 1730 en 1770 is vervaardigd. Op Anticaria moet de antiquair dit onderscheid in de objectbeschrijving vermelden.

Bronnen: Pierre Kjellberg, Le Mobilier français du XVIIIe siècle, 2002 · Musée des Arts décoratifs, collecties 18e eeuw · Wallace Collection, catalogus van het Franse meubilair · Prijsobservatorium Anticaria, gegevens 2024–2026.