Lancering: antiquairs plaatsen hun eerste stukken · Bent u antiquair?

Word handelaar
EUR €
  • Antiquairs bepalen hun prijzen in euro. Bedragen in ponden en dollars zijn indicatief, berekend tegen de koers van de Europese Centrale Bank en wekelijks bijgewerkt.
Anticaria Antiquairs & uitzonderlijke stukken
NL

De Gids · Stijlen · 1890 – 1914

De Art Nouveau: de natuur als voorbeeld

Zweepslaglijnen, schermbloemen, waterlelies en libellen: Gallé, Majorelle en Guimard breken met de nabootsing van het verleden.

Kast ‘Ombellifères’, Émile Gallé, ca. 1900, voorbeeld van de art nouveau
Kast ‘Ombellifères’, Émile Gallé, ca. 1900. Foto: The Metropolitan Museum of Art, publiek domein.

In het kort

De Art Nouveau (circa 1890 tot 1914) breekt met de nabootsing van historische stijlen en zoekt inspiratie in de natuur: golvende “zweepslaglijnen”, plantaardige motieven (schermbloemen, waterlelies, orchideeën) en insecten. In Frankrijk bloeit de stijl in Nancy rond Émile Gallé en Louis Majorelle, en in Parijs met Hector Guimard.

Periode
1890 – 1914
Lijnvoering
Gebogen, plantaardig
Ornamentiek
Schermbloemen, waterlelies, insecten
Houtsoorten
Notenhout, mahonie, fruithout

Context

Aan het einde van de 19e eeuw wijzen Europese kunstenaars het eclecticisme af en streven zij naar een “nieuwe kunst”, gegrond op de observatie van de natuur en de eenheid van de kunsten. De handelaar Siegfried Bing geeft de beweging haar naam wanneer hij in 1895 in Parijs zijn galerie “L'Art Nouveau” opent. In Nancy brengt Gallé glaskunstenaars, ebenisten en smeedkunstenaars samen in de École de Nancy.

Chronologie

  1. 1895Siegfried Bing opent de galerie ‘L'Art Nouveau’ in Parijs.
  2. 1900Wereldtentoonstelling van Parijs; eerste metro-ingangen van Guimard.
  3. 1901Oprichting van de École de Nancy, onder voorzitterschap van Émile Gallé.
  4. 1904Overlijden van Émile Gallé.
  5. 1914De oorlog maakt een einde aan de beweging.

Art nouveau herkennen

  1. Gebogen en asymmetrische lijnen — geïnspireerd op stengels, wortels en bloemen.
  2. Naturalistische marqueterie — bloemen, landschappen, libellen, vaak vergezeld van spreuken.
  3. Plantaardig bronzen beslag en hang- en sluitwerk — in de vorm van stengels, bladeren, waterlelies.
  4. Met zuur geëtst glas — meerlagig, bij Gallé en Daum.
  5. Decoratieve eenheid — de kunstenaar ontwerpt vaak het volledige interieur.
  6. Vaak gesigneerd — marqueterie gesigneerd Gallé, stempel L. Majorelle.

Kenmerkende meubels: vitrinekast, sellette, guéridon, complete eetkamer, vaas en lamp van meerlagig glas, sieraden in plique-à-jour-email.

De art nouveau en zijn buren

KenmerkNapoléon IIIArt nouveauArt deco
Periode1852 – 18701890 – 19141920 – 1940
LijnvoeringEclectischGebogen, plantaardigGeometrisch, strak
PotenAlle stijlen, wieltjesStengelvormig, wortelvormigTaps toelopend of op massieve sokkels
OrnamentiekMessing, parelmoer, capitonnageSchermbloemen, waterlelies, insectenChevrons, bloemenkorven, zonnemotieven
HoutsoortenZwart gebeitst perenhout, palissanderNotenhout, mahonie, fruithoutMacassar, palissander, amboina

De art nouveau onderscheidt zich van de art deco die erop volgt door de gebogen lijn en het naturalisme, terwijl de art deco de voorkeur geeft aan geometrie en stilering. Let op: van het glaswerk van Gallé en Daum bestaan talrijke moderne kopieën; etswerk, gewicht en signatuur moeten door een specialist worden onderzocht.

De grote namen

  • Émile Gallé (1846 – 1904), glaskunstenaar, ebenist en oprichter van de École de Nancy.
  • Louis Majorelle (1859 – 1926), ebenist en kunstsmid in Nancy.
  • Hector Guimard (1867 – 1942), architect van de Parijse metro-ingangen.
  • Eugène Gaillard (1862 – 1933), ebenist van het paviljoen van Bing in 1900.

Veelgestelde vragen

Wat is de École de Nancy?
De ‘Alliance provinciale des industries d'art’, in 1901 in Nancy opgericht rond Émile Gallé, verenigde glaskunstenaars (Daum), ebenisten (Majorelle, Vallin), kunstsmeden en graveurs rond een kunst geïnspireerd op de flora van Lotharingen.
Hoe herkent u een echte Gallé-vaas?
Aan de kwaliteit van het etswerk met zuur en de nabewerking met het slijpwiel, de dikte en diepte van de glaslagen en de overeenstemming van de signatuur met de periode. Er bestaan zeer veel moderne kopieën: voor belangrijke stukken is een certificaat van een expert aan te raden.

Bronnen: Guillaume Janneau, Les Styles du meuble français, PUF, reeks ‘Que sais-je?’ · Musée des Arts décoratifs, Parijs — vaste collectie · Musée d'Orsay, collectie kunstnijverheid · Musée de l'École de Nancy.