In het kort
De Art Deco (circa 1920 tot 1940) staat voor moderne luxe: strakke, geometrische lijnen, kostbare materialen (macassar-ebben, galuchat, lak, perkament) en uitzonderlijk ambachtelijk vakmanschap. De stijl triomfeert op de Exposition internationale des arts décoratifs et industriels modernes in Parijs, in 1925, waaraan zij haar naam ontleent.
- Periode
- 1920 – 1940
- Lijnvoering
- Geometrisch, strak
- Ornamentiek
- Chevrons, bloemenkorven, zonnemotieven
- Houtsoorten
- Macassar, palissander, amboina
Context
Al vóór 1914 keren Franse decorateurs zich tegen de excessen van de Art Nouveau. Na de oorlog ontwikkelen zij een stijl die tegelijk modern en luxueus is, schatplichtig aan de traditie van de 18e-eeuwse meubelmakerskunst. De tentoonstelling van 1925 maakt er een internationaal fenomeen van, dat zich verspreidt tot op oceaanstomers en wolkenkrabbers.
Chronologie
- 1919Louis Süe en André Mare richten de Compagnie des arts français op.
- 1925Exposition internationale des arts décoratifs et industriels modernes in Parijs.
- 1925Het “Hôtel du collectionneur” van Ruhlmann, pronkstuk van de tentoonstelling.
- 1929Oprichting van de Union des artistes modernes (UAM).
- 1935Ingebruikname van de oceaanstomer Normandie.
Art Deco herkennen
- Geometrische lijnen — symmetrie, eenvoudige volumes.
- Edele houtsoorten — macassar-ebben, palissander, amboina, wortelhout.
- Luxueuze materialen — galuchat (roggenleer), lak, perkament, eierschaal, verzilverd brons.
- Spoelvormige, gecanneleerde poten — een herinterpretatie van de Louis XVI, of massieve sokkels.
- Gestileerde motieven — bloemenmanden, chevrons, waaiers, opkomende zonnen.
- Signaturen en ateliernummers — vaak bij de grote decorateurs.
Kenmerkende meubels: lage pronkkast (meuble d’appui), secretaire, kaptafel, lage boekenkast, clubfauteuil, lamp, zilveren theeservies, geometrisch sieraad.
De Art Deco en verwante stromingen
| Kenmerk | Art nouveau | Art deco |
|---|---|---|
| Periode | 1890 – 1914 | 1920 – 1940 |
| Lijnvoering | Gebogen, plantaardig | Geometrisch, strak |
| Poten | Stengelvormig, wortelvormig | Taps toelopend of op massieve sokkels |
| Ornamentiek | Schermbloemen, waterlelies, insecten | Chevrons, bloemenkorven, zonnemotieven |
| Houtsoorten | Notenhout, mahonie, fruithout | Macassar, palissander, amboina |
De Art Deco onderscheidt zich van de Art Nouveau door de geometrie in plaats van de curve, en van het modernisme van de UAM door haar liefde voor luxe en ornament. Ivoor en schildpad: de handel hierin is streng gereguleerd (CITES en nationale wetgeving); de antiquair moet de vereiste bewijsstukken verstrekken.
De grote namen
- Émile-Jacques Ruhlmann (1879 – 1933), ebenist en decorateur, hoofdfiguur van de Art Deco.
- Jean Dunand (1877 – 1942), lakkunstenaar en metaaldrijver.
- Jean-Michel Frank (1895 – 1941), decorateur van de minimalistische luxe.
- Süe et Mare (Compagnie des arts français, 1919), ensembliers en interieurontwerpers.
- Jules Leleu (1883 – 1961), ebenist en decorateur.
Veelgestelde vragen
Waar komt de naam “Art Deco” vandaan?
Mag u een Art Deco-meubel met ivoorinleg kopen?
Bronnen: Guillaume Janneau, Les Styles du meuble français, PUF, reeks ‘Que sais-je?’ · Musée des Arts décoratifs, Parijs — vaste collectie · Musée d'Orsay, collectie kunstnijverheid · Musée de l'École de Nancy.